Πρωτόκολλα Μαιευτικής

Η χρήση της σικυουλκίας

Ιωάννης Α. Καλογιαννίδης

Λέκτορας - Μαιευτικής & Γυναικολογίας, Α.Π.Θ

Οι ενδείξεις τόσο για τη χρήση σικυουλκίας όσο και για τη χρήση εμβρυ- ουλκίας είναι οι ίδιες. Υπάρχει διχογνωμία όσον αφορά το αν η μία μέθο- δος είναι ασφαλέστερη από την άλλη για το νεογνό. Σε κάθε περίπτωση όποια μέθοδος επιλεγεί θα πρέπει να διενεργείται από έμπειρο μαιευτήρα.

Ενδείξεις

    • Παράταση δεύτερου σταδίου του τοκετού (Πίνακας 1)
    • Εμβρυϊκή υποξία-παθολογικό καρδιοτοκογράφημα
    • Κόπωση μητέρας
    • Παθολογικές καταστάσεις μητέρας, όπου συνιστάται να αποφευχθεί η εξώθηση (π.χ. επιληψία, καρδιοαναπνευστικό νόσημα, ενδοκρανιακές βλάβες)

Προϋποθέσεις χρήσης σικυουλκίας

    • Κεφαλική προβολή, κεφαλή εμπεδωμένη, λιγότερο από 1/5 της κεφαλής ψηλαφητό στην κοιλιακή εξέταση
    • Τελεία διαστολή του τραχήλου
    • Ικανοποιητικές συσπάσεις της μήτρας
    • Ρήξη υμένων
    • Κύηση άνω των 34 εβδομάδων
    • Απουσία κεφαλοπυελικής δυσαναλογίας (η κεφαλή πρέπει να είναι εμπεδωμένη στο ύψος των ισχιακών ακανθών)

Αντενδείξεις

    • Ισχιακή, μετωπική ή προσωπική προβολή
    • Μη τελεία διαστολή
    • Κεφαλοπυελική δυσαναλογία
    • Κεφαλή πάνω από τις ισχιακές άκανθες
    • Κύηση < μικρότερη των 34 εβδομάδων
    • Αυτοάνοση ή αλλοάνοση θρομβοκυτταροπενία του εμβρύου

 

Πίνακας 1. Μέγιστη χρονική διάρκεια παράτασης του 2ου σταδίου 1

 aPTT Μεταβολή δόσης (iu/kg/ώρα) Άλλη μεταβολή Επόμενος έλεγχος aPTT
(ώρες)
<1,2 +4 Επανάληψη εφάπαξ δόσης 80iu/kg  6
1,2- 1,5 +2 Επανάληψη εφάπαξ δόσης 40iu/kg  6
1,5-2,5 Καμία μεταβολή  24
2,5-3,0 -2  6
>3,0 -3 Διακοπή έγχυσης για 1 ώρα  6

Επιπλοκές σικυουλκίας

    • Τραυματισμοί τριχωτού κεφαλής
    • Κολπικές, τραχηλικές κακώσεις
    • Κατάγματα κρανίου
    • Ενδοεγκεφαλική αιμορραγία (ενδοκοιλιακή, υπαραχνοειδής, ενδοπα- ρεγχυματική αιμορραγία)
    • Αιματώματα κάτω από το περιόστεο

Τεχνική

    1. Κατάλληλη αναλγησία.
    2. Άδεια ουροδόχος κύστη.
    3. Κολπική εξέταση (πλήρης διαστολή και καθορισμός θέσης προβάλλουσας μοίρας).
    4. Τοποθέτηση της σικύας μέσα στον κόλπο, πάνω στην κεφαλή του εμβρύου, όσο το δυνατόν πιο κοντά στο ινίο. Η ιδανική θέση τοποθέτησης είναι εκείνη όπου το κέντρο της σικύας βρίσκεται περίπου 3 εκατοστά από την μικρή (οπίσθια) πηγή (σχήμα 1). Με αυτό τον τρόπο κατά την εκτέλεση της σικυουλκίας θα επιτευχθεί κάμψη της κεφαλής. Αυτό είναι απαραίτητο, ιδιαίτερα στις οπίσθιες θέσεις, όπου υπάρχει υπερέκταση της κεφαλής.
    5. Αμέσως μετά την τοποθέτηση της σικύας γίνεται έλεγχος με το δείκτη γύρω από τη σικύα, ώστε να αποφευχθεί οποιοσδήποτε τραυματισμός μητρικού ιστού. Αρχικά ανεβάζουμε την αναρρόφηση στο 0,2kg/cm2, επανελέγχουμε και στη συνέχεια ανεβάζουμε στο 0,8kg/cm2 (50mm σικύας) ή 0,6kg/cm (60mm σικύας).
    6. Με το ένα χέρι ασκούμε ελαφρά έλξη στη σικύας, ενώ με τα δάκτυλα του άλλου χεριού ελέγχουμε ότι η σικύα και η κεφαλή κινούνται με την έλξη. Η λαβή και το λάστιχο της σικύας είναι πάντα κάθετα προς την κεφαλή της σικύας. Ασκείται σταθερή έλξη χωρίς κυκλικές κινήσεις. Η κατεύθυνση της έλξης ακολουθεί την πορεία της κεφαλής καθώς περνά κάτω από την ηβική σύμφυση και φθάνει σε έκταση στο τέλος. Έτσι η σι κύας, ενώ αρχικά είναι σε οξεία γωνία με το οριζόντιο επίπεδο, θα έρθει σε παράλληλη και τέλος σε κάθετη, προς αυτό, θέση.
    7. Η έλξη πρέπει να γίνεται μόνο κατά τη διάρκεια των συσπάσεων. Συνήθως, ειδικά σε πρωτότοκους, πρέπει να γίνει και περινεοτομή. Μόλις η κάτω γνάθος γίνει ορατή, αφαιρούμε τη σικύα και προχωρούμε στον τοκετό με έλξη της κεφαλής, όπως στον φυσιολογικό τοκετό.
    8. Εάν μετά από τρεις προσπάθειες- κατά τη διάρκεια των συσπάσεων, ή ύστερα από 20 λεπτά δεν υπάρχει ικανοποιητική κάθοδος της κεφαλής, πρέπει να διενεργηθεί καισαρική τομή. Επίσης συνιστάται η διενέργεια καισαρικής τομής, αν ξεκολλήσει η κεφαλή της σικύας 3 φορές, χωρίς να έχει επιτευχθεί έξοδος του εμβρύου.

Εικόνα 1. Η τροποποίηση κατά Bird της σικύας του Malmstrom.

Βιβλιογραφία

  1. Advance Life Support in Obstetrics Manual 2000 Section H.
  2. Lucas MJ. The role of vacuum extraction in modern Obstetrics. Clinics in Obstetrics and Gynecology 1994; 37(4): 794-805.
  3. Thomas SJ, Morgan MA, Astrat T, Weeks JU. The risk of periventricular- intra ventricular hemorrhage with vacuum extraction of neonates weighting 2000gr of less. Journal of Perinatology. Jan-Feb 1997; 17(1): 37-41.
  4. Teng FY, Sayre JW. Vacuum extraction does duration predict scalp injury? Obstetrics and Gynecology. Feb 1997; 89(2): 281-285.
  5. Berkhus MD, Ramamurthy RS, O’ Connor PS, Brown K, Hayashi RH. Cohort study of silastic obstetric vacuum cup deliveries:1, safety of the instrument. Obstetrics and Gynecology 1985; 66:503-509.
  6. Burlington DB. FDA Public Health Advisory. Need for Caution When Using Vacuum Assisted Delivery Devices, May 21, 1998.