Πρωτόκολλα Μαιευτικής

Υπερέμεση κύησης

Α. Μαμόπουλος

Επίκουρος Καθηγητής - Μαιευτικής & Γυναικολογίας, Α.Π.Θ.

Α. Δανιηλίδης

Λέκτορας – Μαιευτικής & Γυναικολογίας, Α.Π.Θ.

Ναυτία και έμετος συμβαίνουν στο 50-80% των κυήσεων, κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου. Υπερέμεση είναι η κατάσταση κατά την οποία η ασθενής αδυνατεί να προσλάβει από το στόμα υγρά ή στερεή τροφή με αποτέλεσμα να οδηγείται σε διαταραχές των ηλεκτρολυτών αλλά και απώλεια βάρους από 2 έως 5 κιλά. Πολύ σπάνια μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη βιταμίνης Β (πολυνευροπάθεια), ηπατική ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια και τέλος εμβρυϊκό και μητρικό θάνατο.

Η διάγνωση στηρίζεται στο ιστορικό, την κλινική εικόνα αφυδάτωσης, απώλειας βάρους και κετονουρίας.

Ο εργαστηριακός έλεγχος περιλαμβάνει:

Ηλεκτρολύτες, ηπατικά ένζυμα, αιματοκρίτη, γενική (ή stick) ούρων (για τον έλεγχο κετονουρίας), καλλιέργεια ούρων, Τ3, Τ4, TSH, βάρος ασθενούς και φυσικά υπερηχογραφικός έλεγχος για να αποκλεισθεί η πολύδυμος και η μύλη κύηση.

Αντιμετώπιση

    • Εισαγωγή στο νοσοκομείο και
    • Α. Χορήγηση υγρών ενδοφλεβίως
    • Β. Αντιεμετικά

Α. Χορήγηση υγρών ενδοφλεβίως

Σε σημαντική κετονουρία (≥ 2 +) χορηγούμε 1000mls iu NaCl 0,9% σε 4 ώρες και στη συνέχεια 500mls ανά 4-6 ώρες (Ηartmann’s ή NaCl). Πρέπει να χορηγούμε 20mmol KCl ορό παρά ορό. Δεν χρησιμοποιούμε Dextrose στην υπερέμεση. Ωριαία μέτρηση υγρών που χορηγούνται και ούρων και καθημερινά έλεγχος ηλεκτρολυτών και stick ούρων για κετονουρία.

Β. Αντιεμετικά

Μετοκλοπραμίδη (Primperan) 10mg IM/IV ανά 8ωρο
Προχλωρπεραζίνη (Stemetil) 12,5mg IM ανά 8ωρο
25mg PR ανά 12ωρο
Προμεθαζίνη 25mg IM ανά 6ωρο
Cyclizine 30mg/min IV
Χλωροπρομαζίνη (Largactil) 25mg PO ανά 8ωρο
25mg IM ανά 8ωρο
Δομπεριδόνη (Cilroton) 10-20mg PO ανά 4-8ωρο
30-60mg PR ανά 4-8ωρο
Oντασετρόνη (Zofron) 8mg ανά 12ωρο
Στεροειδή: υδροκορτιζόνη 50mg ανά 8ωρο για 24 ώρες και μετά
30mg PO ανά 24ωρο πρεδνιζολόνη για 7 ημέρες μειώνοντας ανά 10mg/ημέρα κάθε 7 ημέρες έως μηδέν

 

Επιπλέον θεραπεία :

Χορήγηση θειαμίνης (vit B) για πρόληψη εγκεφαλοπάθειας Wernicke χορηγείται σε πολύ σοβαρές καταστάσεις (25mg-50mg ανά 8ωρο PO) ή iv/100mg θειαμίνης σε 100ml NaCl 0,9% se 30-60 λεπτά ανά εβδομάδα.

Πρέπει να γίνεται, σε τακτά χρονικά διαστήματα, έλεγχος για διαβήτη κύησης και για ουρολοιμώξεις σε ασθενείς υπό αγωγή κορτιζόνης.

Βιβλιογραφία

  1. Lee A. Common problems in pregnancy- nausea and vomiting. Therapeutics in Pregnancy and Lactation pp 23-26.
  2. Moran P, Taylor R. Management of hyperemesis gravidarum: the importance of weight loss as a criterion for steroid therapy. QJM 2002;95:153-161.
  3. Neill AM, Nelson-Piercy C. Hyperemesis Gravidarum. The Obstetrician and Gynaecologist 2003; 5:204-207.
  4. National Technology Information Service, July 2000. Corticosteroids use in pregnancy.
  5. National Teratology Information Service, November 1998. Ondasetron exposure during pregnancy.